انتشارات بین المللی ماهر پژوهش‌های رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر 1 پیاپی 2 1403 10 01 Thematic Analysis of Psychological Factors Influencing Impostor Syndrome Among Graduate Students تحلیل مضمون عوامل روان‌شناختی مؤثر بر پدیده سندرم ایمپاستر در دانشجویان تحصیلات تکمیلی 1 12 FA شیما اکبری گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران سینا نوری گروه مشاوره خانواده، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. Journal Article 1403 08 06 <p>This study aimed to thematically analyze the psychological factors influencing impostor syndrome among graduate students. This qualitative study was conducted using thematic analysis. The participants were 24 graduate students from universities in Tehran who were selected through purposive sampling based on repeated experiences of perceived academic inadequacy, fear of being exposed as intellectually incompetent, and difficulty internalizing academic success. Data were collected through in-depth semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was achieved. Saturation occurred at the twenty-first interview, and three additional interviews were conducted to ensure data adequacy. All interviews were transcribed verbatim and analyzed using NVivo software through the stages of familiarization with data, initial coding, searching for themes, reviewing themes, defining and naming themes, and producing the final report. Data analysis led to the identification of five main themes: perfectionistic standards and excessive self-monitoring, external attribution of success, social comparison and evaluative academic climate, fear of exposure and avoidance of help-seeking, and emotional exhaustion with threatened academic identity. The findings indicated that impostor syndrome among graduate students is not merely a transient form of self-doubt, but a multilayered experience shaped by cognitive, emotional, interpersonal, and contextual vulnerabilities. Most participants attributed their achievements to luck, task simplicity, supervisors’ support, or others’ evaluative errors and did not experience lasting reassurance after receiving positive feedback. The findings showed that impostor experiences among graduate students are associated with harsh self-evaluation, inability to internalize success, fear of academic judgment, and comparison-oriented university environments. Therefore, university-based interventions should go beyond research-skills training and focus on self-compassion, emotional literacy, cognitive attribution restructuring, improvement of supervisor–student relationships, and reduction of unhealthy academic competition.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تحلیل مضمون عوامل روان‌شناختی مؤثر بر پدیده سندرم ایمپاستر در دانشجویان تحصیلات تکمیلی انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۴ دانشجوی تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌های شهر تهران بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند و با معیار تجربه مکرر احساس بی‌کفایتی، ترس از افشا شدن ناتوانی علمی، و دشواری در پذیرش موفقیت‌های تحصیلی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری شد و فرایند مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع در مصاحبه بیست‌ویکم حاصل شد و سه مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از کفایت داده‌ها انجام گرفت. مصاحبه‌ها پس از پیاده‌سازی کامل، با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل آشنایی با داده‌ها، کدگذاری اولیه، جست‌وجوی مضامین، بازبینی مضامین، نام‌گذاری مضامین و تدوین گزارش تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مضمون اصلی منجر شد: معیارهای کمال‌گرایانه و خودنظارتی افراطی، نسبت دادن موفقیت به عوامل بیرونی، مقایسه اجتماعی و فضای ارزیابانه دانشگاه، ترس از افشا شدن و اجتناب از کمک‌خواهی، و فرسودگی هیجانی همراه با تهدید هویت علمی. یافته‌ها نشان داد که سندرم ایمپاستر در دانشجویان تحصیلات تکمیلی صرفاً یک تردید فردی گذرا نیست، بلکه تجربه‌ای چندلایه است که از تعامل آسیب‌پذیری‌های شناختی، هیجانی، بین‌فردی و بافتی شکل می‌گیرد. بیشتر مشارکت‌کنندگان موفقیت‌های خود را به شانس، آسان بودن تکلیف، حمایت استاد یا خطای ارزیابی دیگران نسبت می‌دادند و در برابر بازخورد مثبت، احساس آرامش پایدار تجربه نمی‌کردند. نتایج نشان داد که تجربه ایمپاستر در دانشجویان تحصیلات تکمیلی با خودارزیابی سخت‌گیرانه، ناتوانی در درونی‌سازی موفقیت، ترس از قضاوت علمی، و فشارهای مقایسه‌ای محیط دانشگاهی پیوند دارد. بر این اساس، مداخلات دانشگاهی باید علاوه بر آموزش مهارت‌های پژوهشی، بر تقویت خودشفقت‌ورزی، سواد هیجانی، بازسازی اسنادهای شناختی، بهبود کیفیت رابطه استاد–دانشجو و کاهش فرهنگ رقابت ناسالم تمرکز کنند.</p> https://journalbcscp.com/index.php/bcscp/article/download/20/20