انتشارات بین المللی ماهر پژوهش‌های رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر 1 پیاپی 2 1403 10 01 A Qualitative Analysis of Emotional Loneliness Experiences Among Excessive Social Media Users تحلیل کیفی تجربه تنهایی هیجانی در میان کاربران افراطی شبکه‌های اجتماعی 26 37 FA بهاره هاشمی گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران میلاد زارع گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. پریا کمالی گروه روان‌شناسی شناختی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 1403 08 07 <p>This study aimed to qualitatively analyze the experience of emotional loneliness among excessive social media users and identify the underlying psychological, affective, and relational patterns embedded in this experience. This qualitative study was conducted using thematic analysis. The participants were 22 excessive social media users living in Tehran, selected through purposive and theoretical sampling. Inclusion criteria included using social media for at least five hours per day during the previous six months, experiencing difficulty reducing social media use, and reporting feelings of loneliness or emotional emptiness in relation to online engagement. Data were collected through in-depth semi-structured interviews. Interviews continued until theoretical saturation was reached; saturation occurred at the nineteenth interview, and three additional interviews were conducted to ensure data adequacy. The data were analyzed using NVivo software following the phases of thematic analysis, including familiarization with the data, initial coding, searching for themes, reviewing themes, defining and naming themes, and producing the final analytic report. Data analysis resulted in 103 initial codes, 18 subthemes, and five main themes. The main themes were continuous presence and fragmented intimacy, social comparison and emotional depletion, dependence on digital validation, using social media as an escape from emotional emptiness, and erosion of the boundary between the real self and the performative self. The findings indicated that excessive users, despite constant online connectivity, experienced a deep sense of being unseen, unmet emotional needs, and a decline in the quality of intimate relationships. Emotional loneliness among excessive social media users is not merely a consequence of insufficient communication; rather, it emerges from a complex cycle of seeking intimacy, engaging in social comparison, depending on feedback, avoiding emotional confrontation, and gradually replacing deep relationships with superficial digital interactions. Psychological interventions should focus on rebuilding intimate bonds, emotion regulation, digital emotional literacy, and reducing dependence on online validation.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تحلیل کیفی تجربه تنهایی هیجانی در میان کاربران افراطی شبکه‌های اجتماعی و شناسایی الگوهای روان‌شناختی، عاطفی و ارتباطی نهفته در این تجربه بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل 22 کاربر افراطی شبکه‌های اجتماعی ساکن شهر تهران بودند که با نمونه‌گیری هدفمند و سپس نظری انتخاب شدند. معیار ورود شامل استفاده روزانه دست‌کم پنج ساعت از شبکه‌های اجتماعی طی شش ماه گذشته، تجربه دشواری در کاهش استفاده، و گزارش احساس تنهایی یا خلأ عاطفی در ارتباط با استفاده از فضای مجازی بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری شد. مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع در مصاحبه نوزدهم حاصل شد و سه مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از کفایت داده‌ها انجام گرفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل تحلیل مضمون شامل آشنایی با داده‌ها، کدگذاری اولیه، جست‌وجو، بازبینی، نام‌گذاری مضامین و تدوین گزارش تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها به استخراج 103 کد اولیه، 18 مضمون فرعی و پنج مضمون اصلی منجر شد. مضامین اصلی عبارت بودند از: حضور پیوسته و صمیمیت گسسته، مقایسه اجتماعی و تهی‌شدگی عاطفی، وابستگی به تأیید دیجیتال، پناه‌بردن به شبکه‌های اجتماعی برای گریز از خلأ عاطفی، و فرسایش مرز میان خود واقعی و خود نمایشی. یافته‌ها نشان دادند که کاربران افراطی با وجود ارتباط مداوم آنلاین، نوعی احساس دیده‌نشدن عمیق، بی‌پاسخ‌ماندن نیازهای عاطفی و کاهش کیفیت پیوندهای صمیمانه را تجربه می‌کنند. تجربه تنهایی هیجانی در میان کاربران افراطی شبکه‌های اجتماعی صرفاً پیامد کمبود ارتباط نیست، بلکه حاصل چرخه‌ای پیچیده از جست‌وجوی صمیمیت، مقایسه اجتماعی، وابستگی به بازخورد، اجتناب از مواجهه عاطفی و جایگزینی تدریجی روابط عمیق با تعاملات سطحی دیجیتال است. مداخلات روان‌شناختی باید بر بازسازی پیوندهای صمیمانه، تنظیم هیجان، سواد عاطفی دیجیتال و کاهش وابستگی به تأیید آنلاین تمرکز کنند.</p> https://journalbcscp.com/index.php/bcscp/article/download/22/22