دربارهی مجله
پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر یک نشریه علمی، تخصصی، دسترسی آزاد و داوریشده است که با هدف انتشار پژوهشهای اصیل، معتبر، روشمند و کاربردی در حوزههای گوناگون روانشناسی رفتاری، روانشناسی بالینی، سلامت روان، رواندرمانی، مشاوره، آسیبشناسی روانی، سنجش روانشناختی، مداخلات روانشناختی و مطالعات معاصر روانشناسی فعالیت میکند. این نشریه بستری علمی برای پژوهشگران، استادان دانشگاه، روانشناسان، مشاوران، رواندرمانگران، متخصصان سلامت روان، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و صاحبنظران میانرشتهای فراهم میآورد تا یافتههای علمی خود را در زمینه رفتار انسان، فرایندهای روانشناختی، اختلالات روانی، سازوکارهای شناختی و هیجانی، روابط بینفردی، سلامت روان و مداخلات مبتنی بر شواهد منتشر کنند.
نشریه پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر بر این باور است که روانشناسی معاصر، بهویژه در حوزههای رفتاری و بالینی، نیازمند رویکردی چندبعدی، علمی و مبتنی بر شواهد است. رفتار انسان و مشکلات روانشناختی را نمیتوان تنها از یک منظر محدود تبیین کرد؛ بلکه عوامل شناختی، هیجانی، زیستی، خانوادگی، اجتماعی، فرهنگی، تحولی، آموزشی و محیطی همگی در شکلگیری، تداوم و تغییر رفتار و سلامت روان نقش دارند. از اینرو، نشریه از آثاری استقبال میکند که به فهم عمیقتر پدیدههای روانشناختی، تبیین علمی اختلالات و مشکلات روانی، طراحی و ارزیابی مداخلات درمانی، ارتقای سلامت روان، پیشگیری از آسیبهای روانشناختی و توسعه دانش نظری و کاربردی روانشناسی کمک کنند.
این نشریه بهصورت دوماهنامه منتشر میشود و در هر سال شش شماره از آن انتشار مییابد. انتشار منظم و دورهای نشریه با هدف ایجاد بستری پایدار برای تبادل علمی، انتشار بهموقع یافتههای پژوهشی و حمایت از جریان مستمر تولید دانش در حوزه روانشناسی رفتاری و بالینی انجام میگیرد. نشریه تلاش میکند ضمن حفظ دقت علمی، اخلاق پژوهش و کیفیت داوری، فرایند بررسی و انتشار مقالات را در بازه زمانی مناسب مدیریت کند.
میانگین زمان مورد انتظار از زمان ارسال مقاله تا انتشار نهایی، در صورت طیشدن موفق مراحل بررسی اولیه، داوری، اصلاحات نویسندگان، پذیرش نهایی، آمادهسازی، صفحهآرایی و انتشار، حدود هشت هفته است. بدیهی است این بازه زمانی ممکن است با توجه به ماهیت مقاله، میزان اصلاحات مورد نیاز، دسترسی داوران متخصص، کیفیت پاسخ نویسندگان به نظرات داوران و پیچیدگی فرایندهای فنی انتشار تغییر کند. با این حال، نشریه میکوشد ضمن جلوگیری از تأخیرهای غیرضروری، کیفیت علمی و اعتبار فرایند انتشار را حفظ کند.
تمام مقالات ارسالی به نشریه از طریق فرایند داوری همتای دوسو ناشناس ارزیابی میشوند. در این فرایند، هویت نویسندگان برای داوران و هویت داوران برای نویسندگان ناشناس باقی میماند. هدف از این روش، کاهش سوگیری، افزایش عدالت علمی، تقویت بیطرفی داوری و تمرکز بر کیفیت واقعی مقاله است. هر مقاله معمولاً توسط دو یا سه داور متخصص بررسی میشود. داوران مقاله را از نظر اصالت، اهمیت موضوع، تناسب با اهداف و دامنه نشریه، استحکام مبانی نظری، کیفیت روششناسی، دقت تحلیل دادهها، رعایت ملاحظات اخلاقی، انسجام بحث و نتیجهگیری، کاربردپذیری یافتهها و کیفیت نگارش علمی ارزیابی میکنند.
نشریه پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر از انواع مختلف مقالات علمی استقبال میکند؛ از جمله مقالات پژوهشی اصیل، مطالعات بالینی، مطالعات نیمهآزمایشی و آزمایشی، کارآزماییهای مداخلهای، مطالعات کیفی، پژوهشهای آمیخته، مطالعات روانسنجی، مقالات مروری، مرورهای نظاممند، فراتحلیلها، مقالات نظری و مفهومی، گزارشهای کوتاه، مطالعات موردی بالینی، مقالات روششناختی و یادداشتهای علمی مرتبط با مسائل نوپدید روانشناسی معاصر. اولویت نشریه با آثاری است که از نظر علمی معتبر، از نظر روششناختی دقیق، از نظر اخلاقی قابل قبول و از نظر نظری یا کاربردی دارای ارزش افزوده باشند.
نشریه به اصل دسترسی آزاد به دانش علمی پایبند است و تمام مقالات منتشرشده را بدون دریافت هزینه از خوانندگان در دسترس عموم قرار میدهد. این رویکرد موجب افزایش دیدهشدن آثار پژوهشی، گسترش تبادل علمی، افزایش امکان استناد، تسهیل دسترسی پژوهشگران و دانشجویان، و فراهمکردن امکان استفاده از یافتههای علمی برای متخصصان، سیاستگذاران، درمانگران، مشاوران، مراکز آموزشی، نهادهای سلامت روان و عموم علاقهمندان میشود.
نشریه همچنین بر رعایت اصول اخلاق نشر، اصالت علمی، شفافیت پژوهشی و مسئولیتپذیری نویسندگان تأکید دارد. تمام مقالات ارسالی با استفاده از نرمافزار iThenticate از نظر همانندی و احتمال سرقت علمی بررسی میشوند. هدف از این بررسی، حفاظت از اعتبار علمی نشریه، جلوگیری از انتشار آثار تکراری یا غیر اصیل، و حفظ سلامت فرایند نشر علمی است.
اهداف و دامنه
هدف اصلی پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر توسعه و ترویج دانش علمی در حوزه روانشناسی رفتاری و بالینی از طریق انتشار پژوهشهای اصیل، معتبر، اخلاقمدار، روشمند و کاربردی است. نشریه میکوشد بستری علمی برای ارائه یافتههایی فراهم آورد که به شناخت بهتر رفتار انسان، فرایندهای روانشناختی، اختلالات روانی، سازوکارهای درمانی، عوامل خطر و محافظ، الگوهای سازگاری، سلامت روان و مداخلات روانشناختی کمک میکنند.
این نشریه بهدنبال انتشار آثاری است که افزون بر ارزش نظری، دارای پیامدهای کاربردی برای درمان، مشاوره، پیشگیری، آموزش، سیاستگذاری سلامت روان، توانمندسازی افراد، بهبود کیفیت زندگی و ارتقای خدمات روانشناختی باشند. از دیدگاه نشریه، پژوهشهای روانشناختی زمانی بیشترین اثرگذاری را دارند که بتوانند پیوندی روشن میان نظریه، روش علمی و عمل حرفهای برقرار کنند.
دامنه موضوعی نشریه گسترده است و حوزههای زیر را دربرمیگیرد:
روانشناسی بالینی و آسیبشناسی روانی: نشریه از پژوهشهایی استقبال میکند که به بررسی، سنجش، تشخیص، تبیین و درمان اختلالات روانشناختی و مشکلات بالینی میپردازند. این حوزه میتواند شامل اختلالات اضطرابی، اختلالات افسردگی، وسواس و اختلالات مرتبط، اختلالات شخصیت، اختلالات مربوط به تروما و استرس، اختلالات خوردن، اختلالات خواب، اختلالات مصرف مواد، مشکلات روانتنی، اختلالات عصبیرشدی، مشکلات هیجانی و رفتاری، و سایر مسائل مرتبط با سلامت روان باشد. مطالعاتی که به عوامل خطر، عوامل محافظ، همبودی اختلالات، مسیرهای تحولی مشکلات روانی و سازوکارهای روانشناختی آسیبشناسی میپردازند، در دامنه نشریه قرار دارند.
رواندرمانی و مداخلات روانشناختی: نشریه مقالات مربوط به طراحی، اجرا، ارزیابی و مقایسه مداخلات درمانی را منتشر میکند. این مداخلات میتوانند شامل درمان شناختیرفتاری، طرحوارهدرمانی، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، رفتاردرمانی دیالکتیکی، درمان هیجانمدار، درمانهای مبتنی بر ذهنآگاهی، درمان روانپویشی، درمان روایتی، درمان راهحلمحور، مداخلات روانشناسی مثبتگرا، خانوادهدرمانی، زوجدرمانی، مداخلات مبتنی بر تروما و سایر رویکردهای مبتنی بر شواهد باشند. نشریه بهویژه از مطالعاتی استقبال میکند که اثربخشی، پایداری اثرات، سازوکارهای تغییر، رابطه درمانی، فرایند درمان، پذیرش مراجع، پیگیری نتایج و پیامدهای بالینی مداخلات را بررسی میکنند.
مطالعات رفتاری و تغییر رفتار: یکی از حوزههای اصلی نشریه، بررسی رفتار انسان در بافتهای مختلف بالینی، اجتماعی، خانوادگی، آموزشی، سلامت، شغلی و فرهنگی است. موضوعاتی مانند خودتنظیمی، انگیزش، عادتها، رفتارهای اجتنابی، رفتارهای سلامت، راهبردهای مقابلهای، رفتارهای پرخطر، رفتارهای سازگارانه، رفتارهای بینفردی، پرخاشگری، رفتارهای جامعهپسند، سبک زندگی، پایبندی به درمان و الگوهای تغییر رفتار در دامنه نشریه قرار دارند.
سنجش و اندازهگیری روانشناختی: نشریه از مطالعات مربوط به ساخت، اعتبارسنجی، بومیسازی و ارزیابی ابزارهای روانشناختی استقبال میکند. این مطالعات میتوانند شامل تحلیل عاملی، پایایی، روایی، روایی همگرا و واگرا، روایی ملاکی، همسانی درونی، پایایی بازآزمایی، سنجش ناوردایی، دقت تشخیصی، ابزارهای غربالگری، مصاحبههای بالینی، پرسشنامهها و مقیاسهای روانشناختی باشند. مقالات این حوزه باید از نظر روششناختی دقیق باشند و کاربرد نظری و عملی ابزار مورد بررسی را روشن سازند.
روانشناسی مشاوره و خدمات سلامت روان: نشریه مقالات مرتبط با فرایند مشاوره، رابطه مشاور و مراجع، مشاوره فردی، مشاوره گروهی، مشاوره خانواده، مشاوره تحصیلی، مشاوره شغلی، مشاوره بحران، سواد سلامت روان، کمکطلبی روانشناختی، دسترسی به خدمات، موانع دریافت درمان، کیفیت خدمات روانشناختی و مداخلات جامعهمحور را منتشر میکند. مطالعاتی که به بهبود خدمات مشاورهای و روانشناختی در مدارس، دانشگاهها، مراکز درمانی، سازمانها و جامعه میپردازند، در دامنه نشریه قرار دارند.
روانشناسی سلامت و پزشکی رفتاری: نشریه از پژوهشهایی استقبال میکند که ارتباط میان سلامت روان و سلامت جسمانی را بررسی میکنند. موضوعاتی مانند درد مزمن، بیماریهای مزمن، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت، ادراک بیماری، پایبندی به درمان، استرس، فرسودگی مراقبان، توانبخشی، ناتوانی، سلامت روان بیماران، مداخلات روانشناختی در جمعیتهای پزشکی و نقش عوامل روانشناختی در پیشگیری یا مدیریت بیماریها در این حوزه جای میگیرند.
روانشناسی تحولی و روانشناسی گستره عمر: نشریه پژوهشهایی را میپذیرد که به رشد روانشناختی در کودکی، نوجوانی، بزرگسالی و سالمندی میپردازند. موضوعاتی مانند رشد هیجانی، رشد شناختی، دلبستگی، هویت، تنظیم هیجان، سازگاری تحصیلی، روابط خانوادگی، مشکلات رشدی، آسیبشناسی تحولی، تابآوری، سالمندی، کیفیت زندگی سالمندان و عوامل خطر و محافظ در مراحل مختلف زندگی در دامنه نشریه هستند.
خانواده، زوج و روابط بینفردی: نشریه از مطالعات مربوط به عملکرد خانواده، رضایت زناشویی، تعارضات زوجی، فرزندپروری، دلبستگی، ارتباطات خانوادگی، تعارضات خانوادگی، طلاق، خیانت زناشویی، خشونت خانگی، روابط والد ـ فرزند، تابآوری خانواده، کیفیت روابط عاطفی و مداخلات زوجی و خانوادگی استقبال میکند.
سلامت روان کودک و نوجوان: نشریه به پژوهشهایی در زمینه مشکلات هیجانی، رفتاری، اجتماعی و تحصیلی کودکان و نوجوانان توجه ویژه دارد. موضوعاتی مانند اضطراب، افسردگی، مشکلات رفتاری، استرس تحصیلی، سازگاری مدرسه، قلدری، عزتنفس، روابط همسالان، نقش خانواده، استفاده از رسانههای دیجیتال، خودتنظیمی، هویتیابی و برنامههای پیشگیرانه یا درمانی برای کودکان و نوجوانان در دامنه نشریه قرار دارند.
تروما، استرس و تابآوری: نشریه مقالاتی را که به تجربههای آسیبزا، تجارب نامطلوب کودکی، استرس پس از سانحه، سوگ، بحرانهای روانشناختی، رشد پس از سانحه، تنظیم هیجان، راهبردهای مقابلهای، مراقبت ترومامحور و عوامل مؤثر بر تابآوری فردی و اجتماعی میپردازند، منتشر میکند.
فرایندهای شناختی، هیجانی و اجتماعی: نشریه از پژوهشهایی استقبال میکند که به بررسی فرایندهای زیربنایی رفتار و سلامت روان میپردازند؛ از جمله نشخوار فکری، نگرانی، توجه، حافظه، کارکردهای اجرایی، تنظیم هیجان، فراشناخت، تحریفهای شناختی، همدلی، شناخت اجتماعی، حساسیت بینفردی، تنهایی، خودپنداره، خودکارآمدی، انعطافپذیری روانشناختی و سایر سازههای مرتبط.
مسائل فرهنگی و معاصر در روانشناسی: نشریه به موضوعات نوپدید و معاصر در روانشناسی توجه دارد؛ از جمله نقش فرهنگ در سلامت روان، مهاجرت، جهانیشدن، تغییرات اجتماعی، رسانههای اجتماعی، ارتباطات دیجیتال، درمان آنلاین، تلهروانشناسی، هوش مصنوعی در سلامت روان، سبکهای نوین زندگی، تغییر ساختار خانواده و چالشهای روانشناختی ناشی از تحولات اجتماعی و فناورانه.
روششناسی پژوهش در روانشناسی: نشریه مقالات روششناختی مرتبط با طراحی پژوهش، تحلیل دادهها، روشهای کیفی، روشهای آمیخته، طرحهای آزمایشی و نیمهآزمایشی، ارزیابی مداخله، روانسنجی، اخلاق پژوهش، گزارشدهی شفاف و بازتولیدپذیری در پژوهشهای روانشناختی را نیز میپذیرد.
نشریه مقالاتی را در اولویت قرار میدهد که دارای پرسش پژوهشی روشن، مبانی نظری دقیق، روششناسی مناسب، تحلیل معتبر، رعایت اخلاق پژوهش، بحث علمی منسجم، محدودیتهای شفاف و کاربردهای نظری یا عملی مشخص باشند. مقالاتی که صرفاً توصیفی، فاقد نوآوری، از نظر روششناختی ضعیف، فاقد ارتباط روشن با دامنه نشریه یا مشابه آثار منتشرشده قبلی باشند، ممکن است در مرحله بررسی اولیه رد شوند.
بیانیه دسترسی آزاد
پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر یک نشریه دسترسی آزاد است. تمام مقالات منتشرشده در این نشریه بلافاصله پس از انتشار بهصورت رایگان و دائمی در دسترس خوانندگان قرار میگیرند. خوانندگان برای مطالعه، دریافت، ذخیره، چاپ، جستوجو، ارجاع یا استفاده علمی از متن کامل مقالات، نیاز به پرداخت هزینه اشتراک یا هزینه دسترسی ندارند؛ مشروط بر آنکه استفاده از مقالات مطابق با شرایط مجوز نشر نشریه باشد.
نشریه معتقد است که دسترسی آزاد به دانش علمی یکی از اصول اساسی توسعه علم و گسترش عدالت پژوهشی است. پژوهشهای روانشناختی، بهویژه در حوزههای رفتاری و بالینی، تنها برای جامعه دانشگاهی اهمیت ندارند؛ بلکه یافتههای این پژوهشها میتوانند بر کیفیت زندگی افراد، سلامت خانوادهها، خدمات مشاوره و درمان، برنامههای پیشگیری، آموزش، سیاستگذاری اجتماعی و ارتقای سلامت روان جامعه اثرگذار باشند. بنابراین، دسترسی آزاد به این یافتهها میتواند زمینه استفاده گستردهتر از دانش علمی را فراهم کند.
انتشار دسترسی آزاد موجب افزایش دیدهشدن مقاله، افزایش امکان مطالعه و استناد، گسترش ارتباطات علمی و تسهیل تبادل دانش میان پژوهشگران و متخصصان میشود. همچنین این مدل انتشار به پژوهشگران، دانشجویان و متخصصانی که به پایگاههای اطلاعاتی اشتراکی دسترسی ندارند، امکان میدهد از یافتههای علمی معتبر بهرهمند شوند.
دسترسی آزاد در این نشریه به معنای کاهش کیفیت علمی یا حذف فرایندهای ارزیابی نیست. تمام مقالات ارسالی همچنان از مراحل بررسی اولیه، همانندجویی، داوری تخصصی، اصلاحات علمی، پذیرش نهایی، ویرایش و آمادهسازی برای انتشار عبور میکنند. بنابراین، سیاست دسترسی آزاد نشریه با استانداردهای دقیق علمی و اخلاق نشر همراه است.
حق مؤلف و مجوز انتشار
نویسندگانی که مقاله خود را در پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر منتشر میکنند، مالکیت کامل حق مؤلف و حقوق مادی و معنوی اثر خود را حفظ میکنند. نشریه از نویسندگان نمیخواهد که حق مؤلف اثر خود را به نشریه منتقل کنند. در عوض، نویسندگان به نشریه اجازه میدهند که مقاله را منتشر، توزیع، نمایهسازی، آرشیو و از طریق وبگاه رسمی نشریه و سایر بسترهای علمی مرتبط در دسترس خوانندگان قرار دهد.
تمام مقالات این نشریه تحت مجوز Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0) منتشر میشوند. بر اساس این مجوز، دیگران میتوانند مقاله را برای اهداف غیرتجاری تکثیر، توزیع، نمایش، بازنشر، اقتباس یا استفاده علمی کنند؛ مشروط بر آنکه به نویسنده یا نویسندگان، عنوان مقاله، نام نشریه و منبع اصلی انتشار بهدرستی ارجاع داده شود و در صورت ایجاد تغییر، این موضوع بهطور روشن اعلام شود.
این مجوز امکان استفاده گسترده از مقالات را در آموزش، پژوهش، تدریس، مرور علمی، ارتباطات دانشگاهی، ذخیرهسازی در مخازن غیرتجاری و استفاده در محیطهای علمی فراهم میکند. برای نمونه، استادان میتوانند مقالات را در منابع درسی غیرتجاری معرفی کنند، پژوهشگران میتوانند به آنها استناد کنند، نویسندگان میتوانند نسخه منتشرشده مقاله خود را در مخازن دانشگاهی غیرتجاری قرار دهند، و دانشجویان میتوانند از مقالات برای اهداف آموزشی و پژوهشی استفاده کنند.
استفاده تجاری از مقالات بدون دریافت مجوز مناسب مجاز نیست. استفاده تجاری میتواند شامل فروش مقاله، استفاده از آن در محصولات یا پایگاههای تجاری، بهرهبرداری تبلیغاتی، بازتوزیع با هدف کسب منفعت مالی یا هر نوع استفادهای باشد که ماهیت اصلی آن تجاری است. در چنین مواردی، کسب اجازه از دارنده حق مؤلف یا نشریه ضروری است.
نویسندگان مسئول محتوای مقاله خود هستند. این مسئولیت شامل اصالت اثر، صحت دادهها، دقت تحلیلها، رعایت اصول اخلاق پژوهش، ذکر صحیح منابع، دریافت مجوزهای لازم برای استفاده از شکلها، جدولها، تصاویر، ابزارها یا محتوای متعلق به دیگران و پاسخگویی به هرگونه ادعای احتمالی درباره نقض حقوق اشخاص ثالث است.
سیاست حق مؤلف و مجوز نشر در این نشریه با هدف حمایت از حقوق نویسندگان و در عین حال تسهیل انتشار گسترده دانش علمی طراحی شده است. حفظ حق مؤلف برای نویسندگان، همراه با انتشار تحت مجوز Creative Commons، تعادلی میان مالکیت علمی، آزادی دانشگاهی و دسترسی عمومی به دانش ایجاد میکند.
سرقت علمی و همانندجویی
پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر به رعایت اصالت علمی، امانتداری پژوهشی و اخلاق نشر پایبند است. هرگونه سرقت علمی، انتشار تکراری، ارسال همزمان مقاله به چند نشریه، بازنشر غیرمجاز، استفاده نامناسب از متون پیشین، جعل داده، تحریف داده، استناددهی نادرست، استفاده از منابع بدون ارجاع، و سایر اشکال سوءرفتار پژوهشی با سیاستهای نشریه ناسازگار است.
تمام مقالات ارسالی به نشریه با استفاده از نرمافزار iThenticate بررسی میشوند. هدف از این بررسی، شناسایی میزان همانندی متن مقاله با منابع منتشرشده یا در دسترس و پیشگیری از انتشار آثار غیر اصیل است. گزارش همانندجویی توسط دبیرخانه یا اعضای هیئت تحریریه بررسی میشود و تصمیمگیری صرفاً بر اساس عدد همانندی انجام نمیگیرد؛ بلکه نوع، محل، گستره و ماهیت همانندی نیز ارزیابی میشود.
ممکن است بخشی از همانندیها به دلایل قابل قبول ایجاد شده باشد؛ مانند اصطلاحات تخصصی رایج، نام ابزارها، عبارات استاندارد روششناختی، عنوان سازمانها، فهرست منابع یا نقلقولهای کوتاه و صحیح. با این حال، همانندی گسترده، کپیبرداری بدون ارجاع، بازنویسی سطحی متن دیگران، استفاده از ایدههای دیگران بدون ذکر منبع، یا تکرار بخشهای قابل توجهی از آثار منتشرشده قبلی، میتواند بهعنوان سرقت علمی یا تخلف پژوهشی تلقی شود.
نویسندگان موظفاند تنها آثاری را ارسال کنند که اصیل، منتشرنشده و در حال بررسی در نشریه دیگری نباشند. همچنین لازم است تمام منابع مورد استفاده بهدرستی و مطابق شیوهنامه نشریه ارجاع داده شوند. اگر نویسنده از آثار قبلی خود استفاده کرده است، باید به آن آثار ارجاع دهد و روشن کند که مقاله جدید چه نوآوری، داده، تحلیل یا یافته تازهای نسبت به آثار پیشین دارد.
خودسرقت علمی نیز از نظر نشریه مسئلهای جدی است. نویسندگان نباید بخشهای عمدهای از مقالات، پایاننامهها، گزارشها یا آثار قبلی خود را بدون ارجاع و بدون ایجاد افزوده علمی جدید در مقاله ارسالی تکرار کنند. استفاده محدود و ضروری از بخشهایی مانند روش پژوهش، در صورت ارجاع مناسب و توضیح کافی، ممکن است قابل قبول باشد؛ اما تکرار گسترده و غیرشفاف قابل پذیرش نیست.
اگر در مرحله بررسی اولیه، داوری یا پس از پذیرش، نشانههایی از سرقت علمی یا همانندی غیرمجاز شناسایی شود، نشریه میتواند مقاله را برای اصلاح به نویسندگان بازگرداند، فرایند داوری را متوقف کند، مقاله را رد کند یا در موارد جدیتر موضوع را مطابق اصول اخلاق نشر پیگیری کند. اگر تخلف پس از انتشار مقاله مشخص شود، نشریه ممکن است بسته به شدت موضوع، اصلاحیه، اعلام نگرانی یا بیانیه پسگیری مقاله منتشر کند.
نشریه از نویسندگان انتظار دارد پیش از ارسال مقاله، متن خود را با دقت بررسی کنند، از اصالت اثر اطمینان یابند، منابع را بهدرستی ذکر کنند و از هرگونه استفاده غیرمجاز از آثار دیگران خودداری کنند. رعایت این اصول برای حفظ اعتبار نویسندگان، نشریه و جامعه علمی ضروری است.
هزینه پردازش مقاله
پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر برای تأمین بخشی از هزینههای انتشار دسترسی آزاد، مدیریت فرایندهای editorial، هماهنگی داوری، همانندجویی، آمادهسازی فنی، ویرایش، صفحهآرایی، انتشار آنلاین، نگهداری وبگاه، تولید فراداده، آرشیو و سایر خدمات مرتبط با نشر علمی، هزینه پردازش مقاله دریافت میکند.
هزینه پردازش مقاله برای مقالات پذیرفتهشده برابر است با:
۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان
این هزینه با هدف پشتیبانی از مدل انتشار دسترسی آزاد دریافت میشود. از آنجا که خوانندگان برای دسترسی به مقالات نشریه هزینهای پرداخت نمیکنند، بخشی از هزینههای انتشار از طریق هزینه پردازش مقاله تأمین میشود. دریافت این هزینه به نشریه کمک میکند تا مقالات را بهصورت رایگان، دائمی و قابل دسترس برای جامعه علمی و عمومی منتشر کند.
هزینه پردازش مقاله، هزینه ارسال مقاله نیست. پرداخت این هزینه هیچ تأثیری بر تصمیم سردبیر، نظر داوران، نتیجه داوری یا پذیرش مقاله ندارد. مقالات صرفاً بر اساس کیفیت علمی، اصالت، تناسب با دامنه نشریه، رعایت اصول اخلاقی، استحکام روششناختی، دقت تحلیل، وضوح نگارش و ارزش علمی ارزیابی میشوند.
پرداخت هزینه پردازش مقاله تنها پس از طیشدن موفق فرایند داوری و پذیرش نهایی مقاله انجام میشود. هیچ مقالهای صرفاً به دلیل پرداخت هزینه پذیرفته نمیشود و پرداخت یا آمادگی برای پرداخت نمیتواند جایگزین کیفیت علمی و معیارهای داوری شود. همچنین مقالاتی که معیارهای علمی و اخلاقی نشریه را نداشته باشند، حتی در صورت تمایل نویسندگان به پرداخت هزینه، رد خواهند شد.
این هزینه میتواند بخشی از فعالیتهای ضروری انتشار را پوشش دهد؛ از جمله بررسی اولیه مقاله، هماهنگی با داوران، پیگیری اصلاحات، بررسی همانندی با iThenticate، مکاتبات editorial، ویرایش، آمادهسازی نسخه نهایی، صفحهآرایی، انتشار در وبگاه نشریه، تهیه فراداده، نگهداری فایلهای مقاله و آرشیو محتوای منتشرشده.
نشریه به شفافیت در اعلام هزینهها پایبند است و مبلغ هزینه پردازش مقاله را بهصورت روشن اعلام میکند تا نویسندگان پیش از ارسال مقاله از شرایط مالی انتشار آگاه باشند. نویسندگان میتوانند در صورت نیاز، درباره شیوه پرداخت، دریافت رسید، صدور گواهی یا سایر امور مالی مرتبط با دفتر نشریه مکاتبه کنند.
فرایند داوری همتا
پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر از فرایند داوری همتای دوسو ناشناس برای ارزیابی مقالات استفاده میکند. در این فرایند، نام و مشخصات نویسندگان برای داوران و نام و مشخصات داوران برای نویسندگان محرمانه باقی میماند. این شیوه با هدف افزایش بیطرفی، کاهش سوگیری، تقویت عدالت علمی و تمرکز بر کیفیت واقعی اثر علمی اجرا میشود.
پس از ارسال مقاله، ابتدا دبیرخانه نشریه یا دبیر تخصصی مقاله را از نظر کاملبودن فایلها، رعایت شیوهنامه نگارش، تناسب موضوع با اهداف و دامنه نشریه، ساختار علمی، کیفیت اولیه نگارش، رعایت اصول اخلاقی و الزامات فنی بررسی میکند. در همین مرحله ممکن است مقاله از نظر همانندی نیز با استفاده از iThenticate بررسی شود.
اگر مقاله از نظر موضوعی خارج از دامنه نشریه باشد، ساختار علمی لازم را نداشته باشد، ناقص ارسال شده باشد، از نظر اخلاق پژوهش دارای ابهام جدی باشد، یا از ابتدا با استانداردهای علمی نشریه فاصله قابل توجهی داشته باشد، ممکن است بدون ارسال به داوری رد شود. این تصمیم برای حفظ زمان نویسندگان، داوران و هیئت تحریریه و همچنین حفظ کیفیت علمی نشریه اتخاذ میشود.
در صورت عبور مقاله از مرحله بررسی اولیه، مقاله به دبیر یا دبیر تخصصی مرتبط ارجاع میشود. دبیر مقاله، داوران مناسب را بر اساس تخصص علمی، تجربه پژوهشی، آشنایی با روششناسی مربوط، سابقه انتشار و نبود تعارض منافع انتخاب میکند. هر مقاله معمولاً برای دو یا سه داور متخصص ارسال میشود.
داوران مقاله را از جنبههای مختلف بررسی میکنند. این جنبهها شامل اصالت موضوع، اهمیت مسئله پژوهش، انسجام مبانی نظری، کیفیت مرور پیشینه، روش پژوهش، جامعه و نمونه، ابزارهای سنجش، اعتبار و پایایی دادهها، روش تحلیل، رعایت ملاحظات اخلاقی، تفسیر یافتهها، تناسب بحث با نتایج، کیفیت نتیجهگیری، محدودیتها، پیشنهادها، کیفیت جداول و شکلها، دقت ارجاعدهی و وضوح نگارش علمی است.
داوران پس از بررسی مقاله، یکی از پیشنهادهای معمول را ارائه میکنند: پذیرش، پذیرش با اصلاحات جزئی، اصلاحات اساسی و بررسی مجدد، ارسال مجدد پس از بازنگری گسترده، یا رد مقاله. نظر داوران برای تصمیمگیری علمی بسیار مهم است، اما تصمیم نهایی بر عهده سردبیر یا هیئت تحریریه است. سردبیر با توجه به گزارش داوران، کیفیت مقاله، پاسخ نویسندگان، اولویتهای علمی نشریه و معیارهای انتشار تصمیم نهایی را اتخاذ میکند.
در صورت درخواست اصلاحات، نویسندگان موظفاند به تمام نکات داوران و دبیر مقاله با دقت، احترام و شفافیت پاسخ دهند. نسخه اصلاحشده مقاله باید همراه با نامه پاسخ به داوران ارسال شود. در این نامه، نویسندگان باید توضیح دهند که هر نظر داور چگونه در متن مقاله اعمال شده است. اگر نویسندگان با نظری موافق نیستند، باید دلیل علمی و منطقی خود را بهصورت محترمانه و مستدل بیان کنند.
در مواردی که اصلاحات اساسی درخواست شده باشد، نسخه اصلاحشده ممکن است دوباره برای داوران ارسال شود. گاهی نیز دبیر مقاله بر اساس کیفیت اصلاحات و پاسخ نویسندگان تصمیم میگیرد بدون ارسال مجدد به داور، تصمیم نهایی را اعلام کند. تعداد دورهای داوری به میزان اصلاحات، کیفیت پاسخ نویسندگان و نظر دبیر بستگی دارد.
نشریه تلاش میکند فرایند ارسال تا انتشار را در بازه تقریبی هشت هفته مدیریت کند. این بازه شامل بررسی اولیه، انتخاب داوران، داوری، اصلاحات نویسندگان، تصمیم نهایی، ویرایش، آمادهسازی نسخه نهایی، صفحهآرایی و انتشار است. با این حال، این زمان ممکن است در برخی موارد به دلیل تأخیر در دریافت نظرات داوران، نیاز به اصلاحات گسترده یا تأخیر نویسندگان در ارسال نسخه اصلاحشده افزایش یابد.
داوران موظفاند مقاله را محرمانه تلقی کنند و از محتوای منتشرنشده آن برای منافع شخصی، پژوهشی یا حرفهای خود استفاده نکنند. همچنین داوران باید هرگونه تعارض منافع احتمالی را به نشریه اعلام کنند. داوری باید منصفانه، علمی، مستند، محترمانه و سازنده باشد و از هرگونه نقد شخصی یا غیرعلمی پرهیز شود.
سردبیر و اعضای هیئت تحریریه مسئول حفظ عدالت، محرمانگی، کیفیت علمی و سلامت فرایند داوری هستند. تصمیمات editorial نباید تحت تأثیر ملیت، جنسیت، وابستگی سازمانی، دیدگاه سیاسی، مذهب، قومیت یا ویژگیهای شخصی نویسندگان قرار گیرد. معیار اصلی تصمیمگیری، کیفیت علمی مقاله و تناسب آن با اهداف و دامنه نشریه است.
نویسندگان نیز مسئول رعایت اصول اخلاق پژوهش و نشر هستند. در پژوهشهایی که با مشارکت انسان انجام شدهاند، لازم است ملاحظاتی مانند رضایت آگاهانه، محرمانگی اطلاعات، رعایت حقوق شرکتکنندگان، دریافت مجوز اخلاقی در صورت ضرورت، و گزارش شفاف روش اجرا رعایت شود. در مطالعات بالینی و مداخلهای، توضیح دقیق معیارهای ورود و خروج، فرایند نمونهگیری، ملاحظات اخلاقی، نحوه اجرای مداخله و روش ارزیابی پیامدها ضروری است.
فرایند داوری در این نشریه صرفاً ابزاری برای پذیرش یا رد مقاله نیست؛ بلکه بخشی از فرایند ارتقای کیفیت علمی آثار محسوب میشود. نشریه باور دارد که داوری دقیق، منصفانه و سازنده میتواند به بهبود مقاله، تقویت استدلال علمی، افزایش شفافیت روششناختی و ارتقای ارزش پژوهش برای جامعه علمی کمک کند.
سیاستهای آرشیو و مخازن
پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر به حفظ بلندمدت، دسترسی پایدار و نگهداری منظم محتوای منتشرشده متعهد است. نشریه بر این اصل تأکید دارد که مقالات علمی منتشرشده بخشی از سابقه دائمی دانش هستند و باید برای پژوهشگران، دانشجویان، متخصصان، نهادهای علمی و عموم علاقهمندان در طول زمان قابل دسترس باقی بمانند.
تمام مقالات منتشرشده در وبگاه رسمی نشریه آرشیو میشوند. وبگاه نشریه بهعنوان مخزن اصلی و رسمی مقالات عمل میکند و شامل اطلاعات مقاله، چکیده، متن کامل، اطلاعات انتشار، فراداده، مجوز انتشار و سایر جزئیات مربوط به مقاله است. مقالات منتشرشده از طریق وبگاه نشریه بهصورت آزاد در دسترس قرار میگیرند.
نشریه از خودآرشیوی مسئولانه توسط نویسندگان حمایت میکند. نویسندگان مجازند نسخه مناسب مقاله خود را در مخازن دانشگاهی، مخازن موضوعی، صفحات شخصی علمی، سامانههای پژوهشی غیرتجاری، پایگاههای وابسته به مؤسسات علمی و سایر بسترهای علمی غیرتجاری قرار دهند؛ مشروط بر آنکه به نسخه رسمی منتشرشده در نشریه ارجاع کامل داده شود.
نویسندگان میتوانند مقاله منتشرشده خود را برای اهداف آموزشی، پژوهشی و غیرتجاری به اشتراک بگذارند. این اشتراکگذاری باید مطابق با مجوز CC BY-NC 4.0 انجام شود؛ یعنی استفادهکنندگان باید نام نویسندگان، عنوان مقاله، نام نشریه، سال انتشار و منبع رسمی مقاله را ذکر کنند و از استفاده تجاری بدون مجوز خودداری نمایند.
نشریه توصیه میکند هنگام خودآرشیوی، نویسندگان نسخه نهایی منتشرشده را همراه با اطلاعات کامل کتابشناختی در دسترس قرار دهند. درج عنوان مقاله، نام نویسندگان، نام نشریه، دوره، شماره، سال انتشار، شناسه دیجیتال در صورت وجود و پیوند به صفحه رسمی مقاله در وبگاه نشریه به خوانندگان کمک میکند به نسخه معتبر و رسمی مقاله دسترسی پیدا کنند.
نویسندگان باید هنگام بارگذاری مقاله در مخازن مختلف، وضعیت نسخه مقاله را بهروشنی مشخص کنند. برای مثال، باید مشخص باشد که نسخه بارگذاریشده نسخه ارسالشده اولیه، نسخه پذیرفتهشده پس از داوری یا نسخه نهایی منتشرشده است. این شفافیت مانع سردرگمی خوانندگان و حفظکننده اعتبار نسخه رسمی مقاله است.
نشریه ممکن است در صورت فراهمبودن شرایط، اطلاعات مقالات منتشرشده را در نمایهها، پایگاههای اطلاعاتی، مخازن علمی، موتورهای جستوجوی دانشگاهی و سامانههای کشف محتوای علمی نیز ارائه یا ثبت کند. این اقدام به افزایش دیدهشدن، دسترسیپذیری، استنادپذیری و ماندگاری علمی مقالات کمک میکند.
در صورت انجام تغییرات فنی، بهروزرسانی وبگاه، انتقال سامانه یا اصلاح ساختار انتشار، نشریه تلاش میکند محتوای منتشرشده را حفظ کند و دسترسی به مقالات آرشیوشده را تا حد امکان پایدار نگه دارد. نشریه مقالات منتشرشده را بخشی از سابقه علمی دائمی میداند و حذف یا تغییر غیرضروری آنها را با اصول نشر علمی سازگار نمیداند.
اگر پس از انتشار مقاله نیاز به اصلاح، اعلام نگرانی، توضیح تکمیلی یا پسگیری مقاله وجود داشته باشد، نشریه مطابق اصول اخلاق نشر اقدام خواهد کرد. چنین اطلاعیههایی در صورت ضرورت از طریق وبگاه نشریه منتشر میشوند و تا حد امکان به مقاله مربوطه پیوند داده خواهند شد تا سابقه علمی مقاله شفاف و قابل پیگیری باقی بماند.
سیاستهای آرشیو و مخازن در پژوهشهای رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر با هدف تضمین دسترسی پایدار، حفظ اعتبار نسخه رسمی مقاله، حمایت از حقوق نویسندگان، افزایش انتشار علمی و صیانت از سابقه پژوهشی طراحی شدهاند.