تحلیل تجربه زیسته بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر از بیثباتی ذهنی
کلمات کلیدی:
اختلال اضطراب فراگیر, بیثباتی ذهنی, تجربه زیسته, نگرانی, عدم قطعیت, پژوهش کیفی, تحلیل مضمونچکیده
هدف پژوهش حاضر تحلیل تجربه زیسته بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر از بیثباتی ذهنی و شناسایی ابعاد روانشناختی، شناختی، هیجانی و کارکردی این تجربه بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. مشارکتکنندگان شامل ۱۸ بیمار مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر در شهر تهران بودند که با روش نمونهگیری هدفمند و بر اساس معیارهای ورود انتخاب شدند. معیارهای ورود شامل داشتن تشخیص اختلال اضطراب فراگیر توسط روانپزشک یا روانشناس بالینی، سن ۲۰ تا ۵۰ سال، تجربه حداقل ششماهه نشانههای اضطرابی، و تمایل به مشارکت در مصاحبه بود. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق گردآوری شد. فرایند مصاحبهها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع در مصاحبه شانزدهم حاصل شد و دو مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از کفایت دادهها انجام گرفت. تحلیل دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون و با کمک نرمافزار NVivo انجام شد. تحلیل دادهها به استخراج پنج مقوله اصلی منجر شد: آشفتگی و سیالیت کنترلناپذیر افکار، فرسودگی تصمیمگیری و تردید مداوم، حساسیت افراطی به عدم قطعیت، درگیری ذهنی با نشانههای بدنی اضطراب، و اختلال در حضور روانی و روابط بینفردی. مشارکتکنندگان بیثباتی ذهنی را نه صرفاً بهعنوان افکار زیاد، بلکه بهصورت تجربهای فرساینده از ناتوانی در تثبیت توجه، نوسان مداوم میان احتمالها، پیشبینی فاجعهآمیز آینده و احساس کاهش کنترل بر ذهن توصیف کردند. یافتهها نشان داد که بیثباتی ذهنی در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر تجربهای چندبعدی است که از تعامل نگرانی مزمن، تحملناپذیری عدم قطعیت، باورهای فراشناختی منفی، حساسیت بدنی و فرسودگی عملکردی شکل میگیرد. توجه بالینی به این تجربه میتواند در طراحی مداخلات رواندرمانی مبتنی بر تنظیم نگرانی، افزایش تحمل ابهام، اصلاح باورهای فراشناختی و بازسازی کارکرد روزمره بیماران مؤثر باشد.
دانلودها
مراجع
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.). American Psychiatric Publishing.
Behar, E., DiMarco, I. D., Hekler, E. B., Mohlman, J., & Staples, A. M. (2009). Current theoretical models of generalized anxiety disorder: Conceptual review and treatment implications. Journal of Anxiety Disorders, 23(8), 1011–1023. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2009.07.006
Borkovec, T. D., Alcaine, O. M., & Behar, E. (2004). Avoidance theory of worry and generalized anxiety disorder. In R. G. Heimberg, C. L. Turk, & D. S. Mennin (Eds.), Generalized anxiety disorder: Advances in research and practice (pp. 77–108). Guilford Press.
Borkovec, T. D., Ray, W. J., & Stöber, J. (1998). Worry: A cognitive phenomenon intimately linked to affective, physiological, and interpersonal behavioral processes. Cognitive Therapy and Research, 22(6), 561–576. https://doi.org/10.1023/A:1018790003416
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Clark, D. A., & Beck, A. T. (2010). Cognitive therapy of anxiety disorders: Science and practice. Guilford Press.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE Publications.
Cuijpers, P., Sijbrandij, M., Koole, S. L., Huibers, M., Berking, M., & Andersson, G. (2014). Psychological treatment of generalized anxiety disorder: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 34(2), 130–140. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2014.01.002
Dugas, M. J., Buhr, K., & Ladouceur, R. (2004). The role of intolerance of uncertainty in etiology and maintenance. In R. G. Heimberg, C. L. Turk, & D. S. Mennin (Eds.), Generalized anxiety disorder: Advances in research and practice (pp. 143–163). Guilford Press.
Dugas, M. J., Gagnon, F., Ladouceur, R., & Freeston, M. H. (1998). Generalized anxiety disorder: A preliminary test of a conceptual model. Behaviour Research and Therapy, 36(2), 215–226. https://doi.org/10.1016/S0005-
دانلودها
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
