واکاوی فرایندهای ذهنی مرتبط با نشخوار فکری پس از تعارض بین‌فردی

نویسندگان

  • رامین کمالیان گروه مشاوره خانواده، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران نویسنده
  • دریا شفیعیان گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

کلمات کلیدی:

نشخوار فکری, تعارض بین‌فردی, تفکر تکرارشونده منفی, تنظیم هیجان, تحلیل مضمون, روابط بین‌فردی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف واکاوی فرایندهای ذهنی مرتبط با نشخوار فکری پس از تعارض بین‌فردی در میان بزرگسالان ساکن شهر تهران انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۰ نفر از بزرگسالان ۲۳ تا ۴۲ ساله شهر تهران بودند که تجربه مکرر درگیری‌های بین‌فردی و درگیری ذهنی پس از تعارض را گزارش کردند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و با راهبرد حداکثر تنوع انجام گرفت و گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق صورت پذیرفت. مصاحبه‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ اشباع در مصاحبه هجدهم حاصل شد و دو مصاحبه بعدی برای اطمینان از کفایت داده‌ها انجام گرفت. داده‌ها پس از پیاده‌سازی کامل، با استفاده از نرم‌افزار NVivo و بر اساس مراحل تحلیل مضمون شامل آشنایی با داده‌ها، کدگذاری اولیه، جست‌وجوی مضامین، بازبینی، نام‌گذاری و گزارش مضامین تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها به استخراج چهار مقوله اصلی منجر شد: «بازپخش ذهنی تعارض و بازسازی گفت‌وگوی ناتمام»، «ارزیابی تهدیدآمیز از خود و رابطه»، «درماندگی در تنظیم هیجان و جست‌وجوی قطعیت»، و «چرخه انتقام‌جویی ذهنی، اجتناب و فرسودگی شناختی». مشارکت‌کنندگان نشخوار فکری پس از تعارض را نه صرفاً یادآوری ساده رویداد، بلکه فرایندی فعال، تکراری و هیجان‌محور توصیف کردند که در آن ذهن به بازبینی صحنه تعارض، تحلیل نیت طرف مقابل، سرزنش خود یا دیگری، پیش‌بینی پیامدهای رابطه‌ای و تلاش برای یافتن پاسخ قطعی مشغول می‌شود. نتایج نشان داد نشخوار فکری پس از تعارض بین‌فردی حاصل تعامل میان ارزیابی‌های تهدیدمحور، حساسیت به ابهام، دشواری در تنظیم هیجان و بازنمایی منفی از خود و دیگری است. این فرایند می‌تواند از حل مسئله فاصله گرفته و به حفظ خشم، شرم، اضطراب رابطه‌ای و اجتناب ارتباطی منجر شود. مداخلات مبتنی بر خودفاصله‌گیری، تنظیم هیجان، ذهن‌آگاهی و بازسازی شناختی می‌توانند برای کاهش این چرخه ذهنی مفید باشند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa

Bushman, B. J. (2002). Does venting anger feed or extinguish the flame? Catharsis, rumination, distraction, anger, and aggressive responding. Personality and Social Psychology Bulletin, 28(6), 724–731. https://doi.org/10.1177/0146167202289002

Ehring, T., & Watkins, E. R. (2008). Repetitive negative thinking as a transdiagnostic process. International Journal of Cognitive Therapy, 1(3), 192–205. https://doi.org/10.1521/ijct.2008.1.3.192

Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903

Kross, E., Ayduk, O., & Mischel, W. (2005). When asking “why” does not hurt: Distinguishing rumination from reflective processing of negative emotions. Psychological Science, 16(9), 709–715. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.2005.01600.x

Kvale, S., & Brinkmann, S. (2009). InterViews: Learning the craft of qualitative research interviewing (2nd ed.). Sage.

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.

Martin, L. L., & Tesser, A. (1996). Some ruminative thoughts. In R. S. Wyer Jr. (Ed.), Ruminative thoughts (pp. 1–47). Lawrence Erlbaum Associates.

McCullough, M. E., Bono, G., & Root, L. M. (2007). Rumination, emotion, and forgiveness: Three longitudinal studies. Journal of Personality and Social Psychology, 92(3), 490–505. https://doi.org/10.1037/0022-3514.92.3.490

Nolen-Hoeksema, S. (1991). Responses to depression and their effects on the duration of depressive episodes. Journal of Abnormal Psychology, 100(4), 569–582. https://doi.org/10.1037/0021-843X.100.4.569

Nolen-Hoeksema, S., Wisco, B. E., & Lyubomirsky, S. (2008). Rethinking rumination. Perspectives on Psychological Science, 3(5), 400–424. https://doi.org/10.1111/j.1745-6924.2008.00088.x

Rose, A. J. (2002). Co-rumination in the friendships of girls and boys. Child Development, 73(6), 1830–1843. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00509

Sukhodolsky, D. G., Golub, A., & Cromwell, E. N. (2001). Development and validation of the Anger Rumination Scale. Personality and Individual Differences, 31(5), 689–700. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(00)00171-9

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

کمالیان ر.، و شفیعیان د. (1404). واکاوی فرایندهای ذهنی مرتبط با نشخوار فکری پس از تعارض بین‌فردی. پژوهش‌های رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر، 2(3)، 1-13. https://journalbcscp.com/index.php/bcscp/article/view/32

مقالات مشابه

11-20 از 41

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.