مطالعه کیفی تجربه زیسته بیماران مبتلا به افسردگی پنهان

نویسندگان

  • سروش جلالیان گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران نویسنده
  • بهزاد رحیمیان گروه روان‌شناسی عمومی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

کلمات کلیدی:

افسردگی پنهان, تجربه زیسته, پنهان‌سازی هیجانی, انگ سلامت روان, تحلیل مضمون, مصاحبه نیمه‌ساختاریافته

چکیده

هدف پژوهش حاضر فهم تجربه زیسته بیماران مبتلا به افسردگی پنهان و شناسایی مؤلفه‌های روان‌شناختی، رابطه‌ای و اجتماعی مؤثر بر پنهان‌سازی نشانه‌های افسردگی در زندگی روزمره بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و طرح پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۸ بیمار مبتلا به نشانه‌های افسردگی پنهان ساکن شهر تهران بودند که با نمونه‌گیری هدفمند و با رعایت اصل تنوع در جنسیت، سن، وضعیت تأهل و سطح تحصیلات انتخاب شدند. داده‌ها فقط از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد و فرایند مصاحبه تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. اشباع در مصاحبه شانزدهم حاصل شد و دو مصاحبه تکمیلی برای اطمینان از کفایت داده‌ها انجام گرفت. مصاحبه‌ها پس از اخذ رضایت آگاهانه، ضبط، پیاده‌سازی و با استفاده از نرم‌افزار NVivo 14 و روش تحلیل مضمون انعکاسی تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها به استخراج پنج مضمون اصلی منجر شد: نقاب عملکردی و حفظ ظاهر، بدن به‌مثابه زبان خاموش افسردگی، شرم و ترس از برچسب‌خوردن، تنهایی رابطه‌ای و فرسودگی عاطفی، و کمک‌خواهی مشروط به احساس امنیت روانی. مشارکت‌کنندگان بیان کردند که با وجود تجربه خلق پایین، بی‌انرژی بودن، بی‌معنایی و فرسودگی درونی، در محیط‌های خانوادگی، شغلی و اجتماعی ظاهری کارآمد، آرام و حتی شاد از خود نشان می‌دادند. پنهان‌سازی نشانه‌ها در کوتاه‌مدت موجب حفظ تصویر اجتماعی می‌شد، اما در بلندمدت به تشدید احساس انزوا، تأخیر در دریافت کمک و افزایش فشار روانی منجر می‌گردید. افسردگی پنهان بیش از آنکه صرفاً یک وضعیت خلقی خاموش باشد، تجربه‌ای پیچیده از مدیریت ظاهر، سکوت هیجانی، ترس از قضاوت و جست‌وجوی محتاطانه برای حمایت امن است. نتایج نشان می‌دهد که مداخلات بالینی باید علاوه بر کاهش نشانه‌های افسردگی، بر کاهش انگ، آموزش افشای انتخابی، تقویت سواد هیجانی و ایجاد فضاهای امن برای بیان رنج روانی تمرکز کنند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Braun, V., & Clarke, V. (2021). One size fits all? What counts as quality practice in reflexive thematic analysis? Qualitative Research in Psychology, 18(3), 328–352. doi:10.1080/14780887.2020.1769238

Brown, S. (2025). Camouflaging depression. Discover Mental Health, 5, Article 71. doi:10.1007/s44192-025-00200-x

Clement, S., Schauman, O., Graham, T., Maggioni, F., Evans-Lacko, S., Bezborodovs, N., Morgan, C., Rüsch, N., Brown, J. S. L., & Thornicroft, G. (2015). What is the impact of mental health-related stigma on help-seeking? A systematic review of quantitative and qualitative studies. Psychological Medicine, 45(1), 11–27. doi:10.1017/S0033291714000129

Cooper, K. M., Gin, L. E., & Brownell, S. E. (2020). Depression as a concealable stigmatized identity: What influences whether students conceal or reveal their depression in undergraduate research experiences? International Journal of STEM Education, 7, Article 27. doi:10.1186/s40594-020-00216-5

Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). SAGE.

Fusar-Poli, P., Estradé, A., Stanghellini, G., Esposito, C. M., Rosfort, R., Mancini, M., Norman, P., Cullen, J., Adesina, M., Benavides Jimenez, G., da Cunha Lewin, C., Drah, E. A., Julien, M., Lamba, M., Mutura, E. M., Prawira, B., Sugianto, A., Teressa, J., White, L. A., ... Maj, M. (2023). The lived experience of depression: A bottom-up review co-written by experts by experience and academics. World Psychiatry, 22(3), 352–365. doi:10.1002/wps.21111

Gross, J. J., & John, O. P. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: Implications for affect, relationships, and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 85(2), 348–362. doi:10.1037/0022-3514.85.2.348

Kapfhammer, H. P. (2006). Somatic symptoms in depression. Dialogues in Clinical Neuroscience, 8(2), 227–239. doi:10.31887/DCNS.2006.8.2/hpkapfhammer

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE.

Malhi, G. S., & Mann, J. J. (2018). Depression. The Lancet, 392(10161), 2299–2312. doi:10.1016/S0140-6736(18)31948-2

Nolen-Hoeksema, S., Wisco, B. E., & Lyubomirsky, S. (2008). Rethinking rumination. Perspectives on Psychological Science, 3(5), 400–424. doi:10.1111/j.1745-6924.2008.00088.x

Prizeman, K., McCabe, C., & Weinstein, N. (2024). Stigma and its impact on disclosure and mental health secrecy in young people with clinical depression symptoms: A qualitative analysis. PLOS ONE, 19(1), Article e0296221. doi:10.1371/journal.pone.0296221

Shetty, P., Mane, A., Fulmali, S., & Uchit, G. (2018). Understanding masked depression: A clinical scenario. Indian Journal of Psychiatry, 60(1), 97–102. doi:10.4103/psychiatry.IndianJPsychiatry_272_17

Thornicroft, G., Sunkel, C., Alikhon Aliev, A., Baker, S., Brohan, E., El Chammay, R., Davies, K., Demissie, M., Duncan, J., Fekadu, W., Gronholm, P. C., Guerrero, Z., Gurung, D., Habtamu, K., Hanlon, C., Heim, E., Henderson, C., Hijazi, Z., Hoffman, C., ... Winkler, P. (2022). The Lancet Commission on ending stigma and discrimination in mental health. The Lancet, 400(10361), 1438–1480. doi:10.1016/S0140-6736(22)01470-2

Tylee, A., & Gandhi, P. (2005). The importance of somatic symptoms in depression in primary care. Primary Care Companion to The Journal of Clinical Psychiatry, 7(4), 167–176. doi:10.4088/PCC.v07n0405

دانلودها

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

نحوه استناد به مقاله

جلالیان س.، و رحیمیان ب. (1404). مطالعه کیفی تجربه زیسته بیماران مبتلا به افسردگی پنهان. پژوهش‌های رفتاری و بالینی در روانشناسی معاصر، 2(4)، 1-12. https://journalbcscp.com/index.php/bcscp/article/view/40

مقالات مشابه

21-30 از 41

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.